Δημόσια Υγεία: η εμπειρία από τις πολιτικές

Η συνεδρία της τελευταίας ημέρας του συνεδρίου με τίτλο «Δημόσια Υγεία: Μαθήματα από την εμπειρία και τεκμηριωμένες πολιτικές» περιλάμβανε μια αναδρομή και κριτικό σχολιασμό του έργου και των πολιτικών της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Υγείας από τον νυν Γ.Γ. κύριο Γιάννη Μπασκόζο και τους πρώην γενικούς γραμματείς κύριο Αντώνη Δημόπουλο και κυρία Χριστίνα Παπανικολάου, υπό την προεδρία του κοσμήτορα της Ε.Σ.Δ.Υ., Αλκιβιάδη Βατόπουλου και του καθηγητή Γιάννη Κυριόπουλου.

Στη συνεδρία, όπως σχολίασε ο κ. Κυριόπουλος, αναδείχθηκε μια «υποδόρια συναίνεση» στα αυτονόητα προβλήματα της δημόσιας υγείας, μεταξύ των ομιλητών οι οποίοι προέρχονται από διαφορετικές κυβερνήσεις αλλά και πολιτικούς χώρους.

Ο κύριος Δημόπουλος, Ορθοδοντικός, πρώην Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Υγείας, αναφέρθηκε στα προγράμματα πρόληψης που ξεκίνησαν επί της θητείας του, κατά την οποία χρειάστηκε να οριοθετήσει τις αρμοδιότητες της γενικής γραμματείας δημόσιας υγείας και να αξιοποιήσει όλες τις διαθέσιμες δομές, τις περιφέρειες, το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ., το ιατρικό δυναμικό.

Επισήμανε ότι χρειάζεται αλλαγή των αντιλήψεων στα ζητήματα της πρόληψης και της αντιμετώπισης των υπηρεσιών υγείας, και πως οι διαδικασίες αυτές απαιτούν χρόνο. Ο κ. Δημόπουλος παρατήρησε ότι διαπιστώνει μια αλλαγή στη συμπεριφορά του πληθυσμού, μέσω των βιωμάτων του την περίοδο της κρίσης. Φαίνεται ότι στρέφεται σε μια πιο ενεργό συμπεριφορά απέναντι στην υγεία, με λιγότερη αναφορά στα νοσοκομεία και μια επάνοδο στη «φυσιολογικότητα».

Τα επόμενα 7-10 χρόνια, θα πρέπει να γίνουν μετασχηματισμοί στην υγεία, είπε ο κ. Δημόπουλος, τονίζοντας ότι υπάρχει ανάγκη για ανασυγκρότηση της Π.Φ.Υ., για εστίαση στην έρευνα μέσω χρηματοδότησης από το ΕΣΠΑ, για περισσότερους ιατρούς αλλά με περισσότερη υπευθυνότητα. Είναι σημαντικό ο καθένας να αναλαμβάνει την ατομική του ευθύνη σε αυτή τη χώρα, ιατροί και πολίτες.

Στη συνέχεια, έλαβε τον λόγο η κ. Χριστίνα Παπανικολάου, Βιοπαθολόγος, πρώην Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας, η οποία επισήμανε την επιδείνωση μιας σειράς δεικτών της υγείας του πληθυσμού, στη διάρκεια της κρίσης (όπως η παχυσαρκία, ορισμένοι καρκίνοι, κάπνισμα κ.α.) και την ανάγκη για ένα «σχέδιο διάσωσης της υγείας» στη χώρα για το οποίο θα πρέπει να συμφωνήσει το πολιτικό φάσμα, ειδικότερα για τη μεταρρύθμιση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Η κυρία Παπανικολάου τόνισε ότι η ακινησία του συστήματος είναι επικίνδυνη και ότι θα πρέπει να δούμε τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις που πραγματοποιούνται και σε άλλες χώρες. Οι τάσεις που κυριαρχούν σήμερα είναι: οι συγχωνεύσεις των νοσοκομείων, η ηλεκτρονική υγεία και οι ψηφιακές υπηρεσίες για τους πολίτες και η διασύνδεση των υγειονομικών δομών με τις δομές πρόνοιας με σκοπό τη μείωση των χρόνων νοσηλείας. Επίσης, επισήμανε την ανάγκη δημιουργίας ενός οργανισμού Αξιολόγησης Τεχνολογίας Υγείας στην Ελλάδα.

Ο Γ.Γ. Δημόσιας Υγείας κ. Γιάννης Μπασκόζος, αναφερόμενος στο έργο των προκατόχων του παρατήρησε ότι τα πράγματα έχουν βελτιωθεί καθώς τα τελευταία χρόνια έχει κατοχυρωθεί η λογική της δημόσιας υγείας. Τόνισε πως η Ελλάδα είναι μια ασφαλής υγειονομικά χώρα, χάρη σε όσα έχουν γίνει μέχρι σήμερα και σε όσα γίνονται τώρα.

Ο κ. Μπασκόζος επισήμανε ορισμένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της δημόσιας υγείας αυτό το διάστημα, που είναι η γρίπη, η ελονοσία, η ηπατίτιδα και η πολιομυελίτιδα. Σχολίασε την αποτυχία μέχρι σήμερα του υπουργείου όσον αφορά την αντικαπνιστική πολιτική και τόνισε την ανάγκη συστράτευσης με την πολιτική ηγεσία και παροχής τεκμηρίωσης από την επιστημονική κοινότητα, το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. κ.α.

Ως το προς το τι πρέπει να γίνει στο εξής, ο κ. Μπασκόζος είπε ότι είναι απαραίτητη η διατομεακή και διυπουργική συνεργασία στην υγεία (π.χ. υπουργεία Παιδείας, Αγροτικής Ανάπτυξης), στο πλαίσιο μιας πολιτικής «One-Health», αλλά και οι συνεργασίες με διεθνείς οργανισμούς, όπως ο Π.Ο.Υ. Τέλος, κρίσιμης σημασίας είναι η διαχείριση του προσφυγικού, η οποία βρίσκεται σε καλό επίπεδο. Αποτελεί επιτυχία της Γενικής Γραμματείας η αποδοχή από τον πληθυσμό της παροχής πλήρους υγειονομικής κάλυψης προς τους πρόσφυγες, η οποία αποτελεί καταρχήν ανθρώπινο δικαίωμα αλλά και ασπίδα για τον πληθυσμό, δήλωσε ο κ. Μπασκόζος.

Ο κ. Κυριόπουλος σχολίασε την ανάγκη διατομεακότητας και διεπιστημονικότητας στη δημόσια υγεία. Συμφώνησε με την ανάγκη αύξησης του ανθρώπινου δυναμικού στη υγεία που διατύπωσαν οι ομιλητές, ενώ επισήμανε το έλλειμμα εκπαίδευσης και πόρων στις υγειονομικές περιφέρειες. Ως ζητήματα προτεραιότητας στην υγεία ξεχώρισε τη θέσπιση των προσυμπτωματικών ελέγχων που καθυστερεί και την αλλαγή νοοτροπίας όσον αφορά τους εμβολιασμούς, ενώ επισήμανε την αποτυχία στη διαχείριση των περιβαλλοντικών κινδύνων.

Ο κ. Κυριόπουλος απηύθυνε πρόσκληση για συνέχιση της συζήτησης μεταξύ του νυν και των πρώην Γενικών Γραμματέων δημόσιας υγείας την αξιοποίησης των εμπειριών τους.

Σε ερώτηση της κ. Αναστασίας Μπαρμπούνη προς τους ομιλητές για το ποιες οριζόντιες δράσεις θα έθεταν ως απολύτως απαραίτητους στόχους της δημόσιας υγείας, ο κ. Μπασκόζος ανέφερε την ορθολογική χρήση και την πρόσβαση στα φάρμακα, την αντιμετώπιση των μεταδοτικών νοσημάτων, τις παθήσεις «lifestyle» και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η κυρία Παπανικολάου ξεχώρισε τη μικροβιακή αντοχή και την πολυφαρμακία, ενώ στα παραπάνω συμφώνησε και ο κύριος Δημόπουλος.